PECUNIA NON OLET

Wat bezielt iemand eigenlijk om professioneel muzikant te worden? Om het geld hoef je het niet te doen. Natuurlijk zijn er best een aantal artiesten die het commercieel best voor elkaar hebben, maar dat aantal is slechts gering, net genoeg om de wekelijkse pulpblaadjes mee te vullen.

Door mijn werk kom ik in aanraking met een flink aantal muzikanten, de meeste al dan niet gevorderde liefhebbers, doch ook enkelen die “het gemaakt hebben”. Maar denkt u dat ze daar bewust voor gekozen hebben? Dat iemand op een ochtend wakker werd en zei: “Vandaag ga ik een nummer opnemen en dat wordt nummer 1 in Finland en Nederland tegelijk?” Nee.

De meeste muzikanten die ik ken hebben eigenlijk meer een onbewuste keuze gemaakt. Vaak was op de middelbare school al duidelijk dat ze “anders” waren en besteedden ze als gevolg daarvan minder tijd aan hun schoolwerk dan een hoop volwassenen om hen heen graag hadden gezien. Of ze maakten het allemaal wel keurig af, maar verzandden vervolgens in “baantjes”. Vaak uitzendwerk dat mooi te combineren was met repetities en optredens welke zich vaak in de avonduren afspeelden.

En van daaruit lukte het dus soms een enkeling om de stap te maken naar een inkomen uit datgene dat hij/zij het liefste beoefende: muziek!

En…werden ze er rijk van??? Tja…dat hangt er van af….gedurende de jaren 50,60 en 70 werden artiesten door platenmaatschappijen flink uitgeknepen als het om royalties (= inkomsten uit plaatverkoop) ging. In de jaren 80 en 90 was dat een stuk minder, maar vanaf eind jaren 90 liepen de inkomsten hieruit fors terug. Ter vergelijking: rond 1999 kon een artiest die een top 10 hit had nog een voorschot op zijn inkomsten uit de volgende plaat krijgen van 50,000 gulden (voor de jongeren: de gulden was de onhandige munt zonder enig toekomstperspectief die we gebruikten vóór de Euro). Tegenwoordig mag hij/zij blij zijn als er 500 Euro (ongeveer 1100 oude guldens) loskomt en dan moeten alle studiokosten ook nog zelf betaald worden.

Omdat ook platenbazen moeten eten worden tegenwoordig deals gesloten waarbij de maatschappij een deel van de opbrengsten van optredens krijgen. En dus wordt het voor muzikanten steeds moeilijker serieuze bedragen over te houden aan hun vak.

In dat opzicht mag het een wonder heten dat er nog altijd een hoop bandjes blijven bestaan, platen en cd’s uitbrengend en optredend in diverse zalen.

In dat opzicht is het best fijn dat de beruchte BTW-verhoging op podiumkunsten wordt terug gedraaid. Het is absoluut niet zo dat, zoals de media willen doen geloven, dit tot gevolg heeft gehad dat de hele sector op sterven na dood is, maar het heeft wel gezorgd voor inkomsten die 10 a 15% lager waren dan in de jaren ervoor. Ik zou zeggen: zie wat u maandelijks ontvangt en trek daar eens 10% vanaf. U zult het waarschijnlijk nog wel redden, maar het wordt een stuk moeilijker.

Zijn ze nu zielig? Schrijf ik dit op om medelijden te wekken met deze arme stumpers die hun kunsten tentoon spreiden tegen steeds lagere inkomsten? Of, om op mijn vraag terug te komen: “Werden ze er rijk van?” Wel, ik denk dus van wel. Natuurlijk heb je geld nodig om van te leven, maar meer dan een noodzakelijk kwaad is het niet. En zolang je dat voor ogen houdt en je verder kunt bezighouden met datgene wat je het liefst doet ben je, wat mij betreft, een rijk mens.