TELETIJDMACHINE

Pakweg 35 jaar geleden had ik eens een stapel cassettebandjes opgenomen met allemaal muziek uit een bepaalde periode. Mijn platenverzameling was inmiddels vrij omvangrijk en zeker heel breed dus ik was al in staat om een hoop hits uit bijvoorbeeld het voorjaar van 1969 achter elkaar te zetten.

In dat jaar was ik 2 en dus slechts heel beperkt in staat om platen aan herinneringen op te hangen maar mijn moeder en mijn nicht, die 20 jaar ouder was dan ik, vonden het een fantastisch bandje.

Ze konden eigenlijk niet eens aangeven waarom dat zo was maar ze vonden dat de muziek zo ontzettend goed bij elkaar paste ondanks dat het enorm afwisselend was (Bee Gees, Tom Jones, Percy Sledge, Pink Floyd, Beatles, Karin Kent, Wilson Pickett, kortom: van alles wat).

Onlangs ben ik deze exercitie opnieuw gaan uitvoeren maar ditmaal met Youtube-lijstjes. Dit had ook via Spotify gekund maar mijn ervaring is inmiddels dat daar lang niet altijd de originele versies op te vinden zijn maar dit terzijde.

Inmiddels heb ik de hitlijsten van 1956 t/m 1979 helemaal op volgorde in afspeellijsten vervat.

En met name als de muziek uit 1979 opstaat droom ik in no-time weg naar dat jaar, naar mijn eerste cassette-recorder, naar mijn zolderkamer in Monnickendam, de gedrukte exemplaren van de top 40 en, toen ook nog, de Tros Top 50.

En, wat belangrijker is, ineens komen mensen weer tot leven die ik graag weer levend zou zien, het gevoel met hen in één huis te wonen, mijn wereld beperkt tot schooldagen en huiswerk met muziek op de achtergrond, de kop thee als ik thuiskwam, ja zelfs de twee duiven op het dak die mij met name in het weekend wakker koerden, lichte ergernis maar toch vertrouwd.

En ik kijk om me heen en zie het wankele bureau dat mijn vader maakte van aluminium buizen, het boekenrekje dat nog uit het huis van mijn oma kwam, de sprei op mijn bed die diezelfde oma gehaakt had en natuurlijk al mijn boeken en alles wat mij herinnerde aan mijn tijd in Suriname.

Dus even, heel even, is het dan 12 mei 1979, ben ik net beter van een fikse buikgriep, tijdens welke ik luisterde naar Goodnight Tonight van Wings, maar hoef lekker nog niet naar school, hoor ik Art Garfunkel met Bright Eyes op de radio en vind dat, zoals bijna iedere nummer 1 hit toen nog, de beste plaat die ooit gemaakt is.

Buiten op straat staat onze oranje Simca 1100 te wachten tot we weer zo’n eindeloze reis naar mijn tante in Drenthe maken en die zomer zullen we ermee naar Devon, aan de andere kant van Engeland, rijden, met 4 kinderen achterin een eindeloze rit.

En ook daar is een cabine van mijn tijdmachine want met mijn ogen dicht zie ik de haven van het plaatsje Combe Martin waar we zitten, met een groot getijde-verschil. En ik zie de winkelstraat met de gokhal waar ik soms een paar penny in de bulldozertjes mag gooien van mijn vader. Een Fish and Chips-bar. En linksaf het dorp in kun je omhoog naar de oude zilvermijn waar we stukjes erts hebben meegenomen.

Maar…nu besef ik dat ik gezegend ben met een wat steviger model tijdmachine, want ik ben er van overtuigd dat, als men me nu neerzet in dat dorpje, ik nog steeds aardig mijn weg zal kunnen vinden. De sta-caravan zal er niet meer staan maar in mijn hoofd hoor ik nog de hits van die zomer: Angel Eyes van ABBA (de B-kant van Voulez-Vous maar men vond het beter deze in Engeland als A-kant uit te brengen), Can’t stand losing you van the Police, I don’t like Mondays van the Boomtown Rats en natuurlijk de eeuwige Cliff Richard met zijn 37^e comeback in de vorm van We Don’t Talk Anymore.

Hoe dan ook, muziek en herinneringen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Dus ik stop nu even met schrijven en zet lekker even wat muziek van Vanessa op. “Upside Down”….want ook slechte muziek kan goede herinneringen oproepen 😊

KOFFIEMELK

De fles ligt in de deur van de koelkast. Op zijn kant want omdat we weinig koffiemelk gebruiken kopen we het altijd in kuipjes. Maar dit is dus in een fles.

Drie weken geleden zat hij nog vol. Hij stond in een kastje boven de koelkast, op voorraad. In de betreffende koelkast stond er nog eentje, daar wel, met een restje erin. Die liet ik toen staan, misschien konden we het nog gebruiken als we een keer in het huis waren.

Maar we dronken steeds thee als we er waren de afgelopen weken. Beetje vreemd, als ik voordien bij je op bezoek kwam, eens per week, zetten we altijd 4 kopjes koffie, cafeïne-vrij, dat wel.

Jij een kopje met koffiemelk en een zoetje, ik alleen koffiemelk, de suiker had ik 4 jaar geleden afgezworen, alleen die melk was nodig. Voor de smaak.

Uiteindelijk nam ik de fles met het restje dus mee naar huis en goot het restje over in de fles die ik al van je had meegenomen. Ja, toch wel van jou. Jij had die koffiemelk nog gekocht, bij de Plus. En dus in de voorraadkast gezet, in de wetenschap dat je dan met een week of 2 een andere fles zou kopen.

Net als de pakken koffie, cafeïne-vrij dus, die je op voorraad had. Uit alles bleek dat het onderhanden voorraad was, dat hierna het leven ongehinderd zou doorgaan.

En nu, nu pak ik die fles. Uit onze koelkast. Ik doe een wolkje in mijn koffie. En nog één, de koffie, niet cafeïne-vrij, is iets te sterk.

Als bij donderslag komt er een gedachte in me op: met deze paar druppels koffiemelk verdwijnt weer een piepklein stukje in de tijd. Die tijd, waar we op donderdagavond eerst wat gingen eten, vaak rijst met een vispotje van de markt. En frisse sla, vaak tenminste. En een potje oud bruin, 2,5%, dus dat kon wel, ondanks dat ik nog moest rijden. Je vertelde dan aan tafel waar je mee bezig was, het bouwpakket van het bottertje dat je van een buurman had gekregen, de oudere dame waarvan je de klok gerepareerd had (“zat gewoon een hoop vuil in, toen ik er wat rommel in spoot liep-ie alweer, zij blij, ik hield er een lekker recept voor gehaktballen aan over”), het aantal verkochte boeken, je was trots dat de eerste (jazeker, de eerste) druk bijna uitverkocht was. En je was in Zutphen geweest bij een klant, ze hadden problemen met een feeder, je legde geduldig uit hoe het ding werkte en waarom het schakelaartje niet helemaal goed functioneerde (“die sufferds hadden de bedrading verkeerd om weer vast gemonteerd”).

We ruimden de vaatwasser in, de lege bierflesjes gingen vast in het voorvak van de boodschappentas en de koffie ging dus aan. Als we dan in de voorkamer zaten, jij met je zoetje en wij beiden met onze koffiemelk, gingen de gesprekken verder. De Vlaamse mevrouw die een boek schreef over de geschiedenis van Bruynzeel in Suriname, je had haar in contact gebracht met een oud-collega daar, ze zou erheen gaan. En over het sleepvaartmuseumpje op de Azoren, waar je je model van de Zwarte Zee heen gezonden had, een beetje tot mijn spijt. Het motortje van de Hoorn 20 dat je samen met je vriend Johan reviseerde. Je contact met je vriend Bob en dat je misschien alsnog naar Ijsland zou gaan. En ook de zeesleper Holland, die vanuit Harlingen naar Kopenhagen en de Oostzee op zou varen. Plannen, veel plannen. Normandië, met een boot van Maastricht naar Reims, misschien nog eens naar de Azoren…..

Maar de laatste druppel deed het hem. Ineens was alles, in plaats van toekomstig, verleden tijd geworden.

En met iedere druppel, ieder flesje, ieder potje dat we uit je huis haalden komt dat verleden weer een druppeltje, een hapje, een dag, verder te liggen.

Jij bleef achter, voor altijd, op die 15^e mei 2019. En wij….we nemen nog een kop koffie….pakken een kuipje. Want de fles….is leeg….

YANN TIERSEN - ALL

Mensen die mijn ego-trip-album-lijstje wel eens nalezen zal het misschien niet eens zijn opgevallen: al meer dan 2 jaar staat, op wisselende plekken in deze top 30, een album van de Franse componist Yann Tiersen, ooit populair door zijn diverse soundtracks (o.m. Amelie). Dit album "Eusa" kreeg ik in handen in januari 2017, ruim een maand nadat het uitkwam.

Mijn moeder was op dat moment erg ziek, ze zou het niet lang meer maken. In het jaar ervoor (en de jaren daarvoor) was ze meer en meer een liefhebber geworden van klassieke muziek.
En zoals dat soms gaat, wellicht om veel aan haar te kunnen denken, verdiepte ik me in die periode ook verder in de klassieke muziek waar deze meneer dus ook een, zij het ietwat lichte, exponent van is.
Het album EUSA was al snel niet meer uit mijn CD-speler weg te krijgen, ik had gelezen dat het was opgenomen in Abbey Road en op 1 of andere manier leek het of het hierdoor sprankelender klonk dan alle pianomuziek die ik tot dan toe had gehoord. Ik vond het zelfs zo mooi dat ik het mijn moeder liet horen, die het ook best mooi vond.
Uiteindelijk draaiden we het (samen met andere muziek) tijdens haar uitvaart, de CD ging aan het eind op en draaide zeker 15 minuten lang door.
Hierna was ik bang dat de muziek te beladen zou zijn maar nee, het spel was zo heerlijk luchtig dat het iets erg troostrijks had, gewoon een mooi aandenken aan een heel bijzondere dag.

En nu is er dus, ruim 2 jaar later, een opvolger. Wederom durfde ik hem bijna niet op te zetten, bang als ik was dat de sfeer van het vorige album teniet zou worden gedaan en daarmee....ja, ook de gedachte aan die laatste tijd, nu net 2 jaar geleden.
In eerste instantie werkt het bij mij net als bij iedereen: je zet een nieuw album op van een artiest en legt in je geest als referentie het vorige werk er naast. Dus...in eerste instantie schoot door mijn hoofd: "nee....de catch is er niet....het is te weinig van die heel bepalende mooiheid"......dat duurde
2 a 3 nummers.....en toen kwam....heel langzaam, het besef dat dit album anders is, dat het meneer Tiersen gelukt is (vermoedelijk alweer, ik ken weinig van zijn werk) met een totaal andere insteek toch weer iets van bijzondere schoonheid te maken.
Stiltes, afgewisseld met dat kenmerkende klater-piano-geluid, vogels, bijzondere gesampelde andere geluiden, een aanzwellende accordeon of viool maar vooral....stukjes koor en zacht uitgesproken gedichten. Onbegrijpelijk soms, vanwege een niet benoembare taal maar soms ook, mijn handicap, omdat mijn Frans niet heel goed is.
En dan toch een dreigende ondertoon, aanzwellende instrumentatie, nergens uitbarstend maar steeds aanwezig. En daar...een hoge stem, onvast uithalend, onverstaanbaar en op weg naar.....Ijsland...zegt mijn hoofd.

En ineens weet ik het: er zitten plukjes Sigur Ros in, de band die ik zelf rond 2000 ontdekte en toen nog nergens mee kon vergelijken.
En noem me verknipt en dromerig: ineens daagt het besef dat het datzelfde Sigur Ros is dat we, ooit, lang geleden, draaiden bij de box van onze oudste dochter, amper 5 dagen oud.
Ze werd er rustig van, alles klopte aan de muziek.

En zo zit ik hier nu, bijna 17 jaar later. Met muziek die een oma met haar kleindochter verbindt. In mijn gedachten, natuurlijk.
Maar kijk dus niet vreemd op als dit album over 2 jaar nog steeds mijn "favoriete" lijstje bewoont....

DE SIXTIES

Er is bijna geen decennium in de geschiedenis waar al zoveel over geschreven is als over de jaren 60 van de twintigste eeuw, kortweg “De Sixties”.

Het was een tijd waarin de jeugdcultuur meer en meer floreerde, zittend op de weldadige kussens der almaar toenemende welvaart. Waar voorheen jongeren en jong-volwassenen in de geschiedenis al blij waren als ze zelf te eten hadden, zaten ze er nu riant bij en konden zich veroorloven zich druk te maken over allerhande misstanden in de wereld en de maatschappij.

Er werd gerebelleerd, geprotesteerd, geprovoceerd, kortom: ze waren het er niet mee eens!!!

Tegelijkertijd maakte ook de cultuur een verschuiving in jongere richting: beeldende kunst, architectuur, film, dans en ook muziek experimenteerden er lustig op los tot razernij of op zijn minst ergernis van de gevestigde orde die door middel van de toen nog almachtige kranten haar ongenoegen liet blijken. Met name doordat deze kranten vaak werden en worden gebruikt om stof uit te halen voor de moderne geschiedschrijving lijkt het met terugwerkende kracht of gansch den maatschappij in rep en roer, op losse schroeven en volslagen van slag was.

Qua kunstkringen wil men ons doen geloven dat het experiment de norm was geworden.

Wel…..dat is dus onzin!!!

De bestlopende films in de jaren 60 waren Westside Story, gebaseerd op een oude Griekse tragedie waar Shakespeare in zijn tijd nog goede sier mee gemaakt had en The Sound Of Music, een mierzoete musical waar veel liefde en melodrama te berde werd gebracht.

Speaking of which: de LP met de soundtrack van laatstgenoemde film was tevens de bestverkochte plaat van de jaren 60, jammer hoor, heren van de Beatles en de Stones….

Muzikaal was het allemaal ook vrij jammerlijk, toegegeven: eerdergenoemde Beatles en in mindere mate de Beach Boys wisten nog aardig eigenzinnig uit de hoek te komen maar alle andere hitlijstfahige bandjes borduurden braaf voort op oude bluesklassiekers (Stones, Them, Small Faces) of het repertoire van overjarige chansonniers (Scott Walker, Dave Berry) of kopieerden hun voorbeelden die hierboven allen vermeld staan. Hiernaast waren grote hoofdrollen weggelegd voor sterren als Petula Clark, Engelbert Humperdinck, Tom Jones en Cilla Black, allen artiesten die in latere jaren niet hadden misstaan in het eerste beste schlager-programma, zij het dat hun taal niet de juiste was.

Ook werd er heel pocherig gedaan over de West-coast-psychedelica van eind jaren 60 maar eerlijk gezegd levert terugluistering van dit repertoire ook nergens diamanten op, hooguit een paar aardig gelukte stukken kwarts.

Met name de populaire muziek stond, kortom, nog in de kinderschoenen en ontgroeide deze pas vele jaren later, toen inmiddels veel meer genres waren ontwikkeld die hun schaduw vooruit wierpen op mooie crossovers welke niet eerder dan in de jaren 90 ontstonden.

Nee, ik ben geen sixties-fan. Zoals ieder decennium heeft het zijn charme en zijn er hier en daar zelfs mooie parels te ontwaren. Maar over all werd er ook toen al serieus een hoop bagger gemaakt net als in alle decennia erna. Wellicht als we lang genoeg leven zullen we later, in de jaren 60 van de 21^e eeuw, nog meemaken dat er een oprecht verlicht decennium komt.

Ik neem dus nog maar wat macrobiotisch voedsel, mediteer wat en bekijk mijn navel, hopend dat dit alles voldoende zal zijn om mij de komende 40 jaar in leven te houden. Waren die sixties toch nog ergens goed voor…..