HET LUIKJE

Ieder mens heeft zijn of haar eigen verhaal. Zelfs veel dingen die ons omringen hebben een verhaal. En al die verhalen bewegen zich, als in een onzichtbare dimensie, om ons heen, wachtend tot iemand ze uit de lucht plukt en openbaar maakt.

Soms kost dat een hoop moeite, drijft een verhaal jarenlang rond zonder dat iemand zich er om bekommert. Soms ligt het ook voor het grijpen, vlak onder de oppervlakte.

Jaren geleden fietste ik dagelijks van Amsterdam-Centrum naar Hoofddorp op en neer, 25 kilometer vice versa. Hierbij kwam ik dwars door Badhoevedorp, net als alle andere dorpen in de Haarlemmermeer een onooglijk gat met slechts één platenzaak.

Halverwege het dorp stond aan de doorgaande weg een klein, door klimop verzwolgen, huisje met een hoge onregelmatige heg ervoor. Echt zo’n oude-mensen-huisje, waar je binnen ongetwijfeld de jaren kon voelen en ruiken, kerstkaarten opgestapeld lagen in een hoek en amechtige sanseveria’s hun éénvingerige bladen trachtten overeind te houden in hun stille dans met te weinig vocht en teveel zonlicht.

Voor dat huisje zat dagelijks op een fragiel bankje een al even fragiel echtpaar, hoge tachtigers naar hun jaarringen te oordelen. Ze leken weggeplukt uit een tijd dat de melkboer ’s ochtends nog zijn paard stilhield om een praatje te maken, het opgemaakte buurmeisje ’s middags nog uit de paardentram stapte vanuit haar dienstje in de grote stad en Ot en Sien nog hoepelend de stoepen onveilig maakten. Ik kon me tenminste niet voorstellen dat hun ogen het asfalt bespeurden dat voor hun neus was neergedaald, de te grote auto’s die af en aan reden en al zeker niet zagen ze de zelfbenoemde stadswielrenner die dagelijks de rit tegen de bus won.

Op een dag zat er nog slechts één, ik wist niet of het de man of de vrouw was, de schok was me te hevig. En kort erop geen één meer. Het huisje werd afgebroken en verhalen waren afgesloten.

Tijden later een ander verhaal, zeer indringend en aangrijpend dit keer, een rouwadvertentie die een Joodse vrouw die bijna 90 was geworden voor zichzelf in de krant had gezet. De exacte tekst weet ik niet meer maar de strekking was:

“Met mij zijn nu eindelijk jullie stemmen gedoofd, lieve pap en mam, we hebben elkaar bijna 20 jaar gekend voor iedereen die ze ooit gehoord had door moordenaarshand is omgekomen. Ik heb jullie echter mijn hele leven bij me gedragen en nu wens ik jullie met mij je rust toe.”

Ik moet zeggen dat deze laatste indringende boodschap me meer deed dan menig Dodenherdenking. Anderzijds werd ik getroffen door de schoonheid van het verhaal. De gehele gruwel van de Tweede Wereldoorlog gevat in 2 zinnen…

Tot slot een stuk dat ik enige jaren geleden las in een plaatselijk blad. Het was geschreven door een Engelse dame die klaarblijkelijk jarenlang met haar man samen in Monnickendam had vertoefd gedurende de zomer. Inmiddels was ze op hoge leeftijd, haar man was overleden, maar ze liet ons, Monnickendammers, weten wat een gelukkige tijd ze bij ons had doorgebracht en dankte ons, mede namens haar man, heel hartelijk voor de fijne jaren die ze bij ons mochten beleven.

Zomaar…drie verhalen, drie mensen. Opgeslagen achter een luikje in mijn hoofd, wachtend om losgelaten te worden.

Ik hoop dat wat zich achter dit luikje bevindt, nog lang intact mag blijven, het zou zo zonde zijn van die verhalen….

BLAZERS EN KOREN

Ieder tijdperk heeft en had haar eigen geluid. Momenteel worden de hitparades vooral beheerst door melodietjes die het van hun simpelheid en veel hoge tonen moeten hebben, anders kan er geen ringtone van gemaakt worden. In die zin zijn we terug in 1959, toen die o zo gevaarlijke rock ’n roll tandenloos werd gemaakt door sterren als Paul Anka, Pat Boone en Cliff Richard.

Niets ten nadele van laatstgenoemde 3, ook zij hadden hun eigen bestaansrecht en inmiddels hun eigen retrospectieven in de vorm van kekke verzamelaarsboxen met een hoop “niet eerder uitgebracht materiaal”, eufemisme voor rammelende demo’s en (gelukkig) halfvergane live tapes.

Hierna kwam er een periode met veel iets te schel opgenomen jongensbandjes die vooral leuke meezingers ten gehore brachten, the Beatles begonnen ooit ook als een dergelijk bandje.

Halverwege de jaren 60 begon een gouden tijd voor de platenmaatschappijen. Enerzijds verdienden ze puur goud met het exploiteren van dezelfde suikerzoete wijsjes die ze in 1959 al de hitparades in kregen. De artiesten zagen er zelden redelijke bedragen van op hun bankrekening verschijnen, vraag maar aan Anneke Grönloh.

Maar anderzijds was er een interessante ontwikkeling gaande want in het kielzog van diezelfde Beatles gingen steeds meer bands zich bezighouden met experimenten die wonderwel aansloegen bij een groot publiek. Bands als Pink Floyd, Jefferson Airplane, 13th Floor Elevators of, dichterbij huis, Group 1850 en Supersister probeerden op elke plaat steeds meer freaky dingen neer te zetten.

En het ongelofelijke was: de grote platen maatschappijen gingen er grotendeels in mee, openden nieuwe labels waar al dit moois op uitkwam en stelden A&R (Artist & Repertoire)- managers aan die iedere scheet die uit alternatieve kringen kwam moesten veilig stellen op “hun” label.

Deze periode duurde pakweg 6 jaar, van 1966 tot en met 1972, reden waarom nog altijd veel mensen dit beschouwen als “de beste tijd van de popmuziek”. Ik deel die mening niet.

Natuurlijk, het was zonder meer een spannende tijd en zeker niet de slechtste tijd, muzikaal gezien, van de 20^e eeuw. Maar wat mij betreft kwam echt alles pas samen in de jaren 90, toen rock, lo-fi (liedjes), gospel,wereldmuziek, blues, house , hiphop en alle bizarre vormen van beats in elkaar werden gedraaid, resulterend in geweldige crossover-platen van mensen als Beck, Faith no More, Beasty Boys en natuurlijk de triphop van Massive Attack, Tricky en Radiohead. Bij voorbaat met excuses voor alles en iedereen die ik vergeten ben.

Uiteindelijk is alles in de 21^e eeuw wel weer een keer herhaald in de popmuziek, een verzuchting die bij veel liefhebbers klinkt. Maar…. niet alles…..

Ik wil u meenemen naar 1969, een mooi jaar waarin platen werden gemaakt door Blood, Sweat & Tears, Chicago Transit Authority en een aantal andere bands die een mooi orkestraal geluid hadden. Ze bestonden vaak uit een enorme blazerssectie, een flink koor en een aantal soulvolle stemmen.

En God, wat heb ik ze sindsdien gemist!!! De enorme bands tourden enige jaren door met name Amerika, maar werden te duur om te onderhouden. En dus stierven ze een vrij abrupte dood, Chicago ging verder als ballade-vehikel en B,S & T viel uiteen maar bleek een som van delen die op zichzelf niet zo sterk waren. En zo is dit bij mijn weten de enige vorm van popmuziek die slechts destijds heeft bestaan.

Als iemand dus nog wat geld over heeft en enigszins origineel wil zijn….begin een band met veel blazers en een mooi koor. Mijn zegen heeft u….