100 Jaar geleden liep mijn oma, Grietje Meppen, als klein meisje van 1 jaar, rond in Broek in Waterland. Het was ongetwijfeld een wat lastige dreumes, als ik afga op haar sterke wil tot aan het eind. Zelfs toen ze in het ziekenhuis opgenomen was en wist dat ze zou sterven moest en zou ze een TV bij haar bed. Ze mocht eens een aflevering missen van “Westenwind”, een vrij populaire zeepreeks in die tijd. Een instelling waar ze 88 jaar mee is geworden en die ik nog altijd erg kan waarderen.
Maar goed, 100 jaar geleden dus, stelt u zich eens voor, de huisjes zijn hetzelfde als nu, met als verschil dat ze nog niet voor teveel geld waren opgekocht door rijke Amsterdammers. Sterker, er woonden 4 gezinnen in één huis. Er reden 2 auto’s rond in het dorp, één van de dokter en één van de notaris. De familie Meppen was bepaald niet bemiddeld, vader Meppen was marskramer die kermissen en jaarmarkten afstruinde (de appel valt inderdaad niet ver) en ’s winters stond hij met een koek- en zopiekraam op het ijs van het Havenrak.
Werd er gezongen in huize Meppen? Geen idee. Mijn oma had het in ieder geval niet zo op de kerk, maar in hoeverre ze dat van huis uit had meegekregen is mij niet bekend. Wellicht hadden de notabelen van het dorp naast eerdergenoemde auto ook een grammophoon in huis, of, indien ze wat ouderwetser waren aangelegd, een phonograaf. Het verschil tussen die 2: Laatstgenoemde, uitgevonden door Thomas Alva Edison in 1877 was geschikt voor het afspelen van wasrollen.
Eerstgenoemde was een noviteit, uitgevonden in 1887 door Emile Berliner en geschikt voor platen.
In 1919 zou deze ervoor zorgen dat wasrollen niet meer verkocht werden, ondanks protesten van enkele fervente wasrolaanhangers die vonden dat hun rollen mooier waren uitgevoerd en bovendien een stuk beter klonken dan die schelle platen. Een probleem van alle tijden, zullen we maar zeggen.
Muzikaal gezien was het een interessante tijd: jazz was weliswaar nog niet commercieel uitgevonden (dat gebeurde in 1917), maar de aanzet ertoe was 12 jaar ervoor wel al gegeven door Scott Joplin en zijn ragtime melodieën, waaronder “The Entertainer”, een nummer dat overigens opnieuw opdook in de jaren 70, dankzij die fantastische film “The Sting” met Robert Redford. Dat was echter in Amerika. Hier in Nederland waren we hier vermoedelijk onkundig van, zeker in een boerendorpje midden in het laagveen, zoals Broek in Waterland was.
Waarschijnlijk zal op de plaatselijke apparatuur slechts muziek uit Nederland te horen zijn geweest, zoals operazanger Jacques Urlus en cabaretier Jean-Louis Pissuisse. Overigens muziek die qua stijl en niveau eens te meer bevestigd dat Nederland in cultureel opzicht achteruit geëvolueerd is.
Enfin, uiteindelijk is dat de mening van iedere vorige generatie. In dat opzicht is de komst van internet en met name Youtube een openbaring. Zeer vaak komen er jongeren bij me die verslaafd zijn aan Led Zeppelin, Deep Purple etc. Mooi zo!
Wat dat betreft zijn we dus vooruit geëvolueerd. Ga maar na: ergens op internet zweven nu waarschijnlijk ook oude uitzendingen van “Westenwind”rond.
Dus oma, als u dit leest en aan een laptop kunt komen…..
Geen opmerkingen:
Een reactie posten